دسترسی آسان به پزشک و بهره مندی مردم از خدمات بهداشتی و درمانی از مهم ترین مولفه های لازم برای داشتن یک زندگی معمولی است، حال که کمبود پزشک در مناطق محروم به بحرانی خطرآفرین تبدیل شده است، شورای عالی انقلاب فرهنگی اخیرا برای رفع تدریجی این بحران افزایش ظرفیت سرانه پزشک در مقطع عمومی و تخصص را تصویب کرده است.

نگرش امروز – امروزه با ارتقاء و توسعه دامنه ابعاد خدمات اجتماعی و شهری_روستایی و درحالی که دولت ها تلاش دارند از قطار سریع السیر رشد کیفی زندگی و پاسخ به نیازهای نوین جوامع بشری عقب نمانند، عدم دسترسی آسان به مهم ترین و اولین نیازهای بشر همچون دسترسی آسان به خدمات درمانی و پزشکی را به چیزی شبیه به یک تراژدی تبدیل می‌کند.

یکی از مهم ترین مولفه های رسیدن به توسعه یافتگی پایدار، دسترسی آسان مردم به خدمات درمانی و پزشکی است، در کشور ما در این سال ها موفقیت‌ها در حوزه های مختلف پزشکی کم نبوده است اما توزیع نابرابر پزشک و خدمات پزشکی در شهرهای محروم این موفقیت‌ها را شاید کمی کمرنگ ساخته باشد، نبود دستگاه های پزشکی و درمانی همچون MRI یا نبود پزشک متخصص در شهرستان ها و مناطق محروم مردم این مناطق را با مشکلات زیادی روبرو کرده است؛ برای مثال مردم این مناطق برای دسترسی به خدمات پزشکی استاندارد بالاجبار باید به مراکز استان ها مراجعه کنند که این خود می تواند در کنار زمان بر بودن و به خطر انداختن جان بیمار، دسترسی به خدمات پزشکی را پرهزینه کند.

در شرایطی که برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس همچون امارات در تلاش هستند که با درنظر گرفتن بودجه های سرسام آور با هدف ارزآوری بیشتر به تقویت تورسیم درمانی و جذب پزشک متخصص از کشورهای مختلف بپردازند؛می طلبد که در کشور خودمان دسترسی به خدمات درمانی را تسهیل ساخته و نابرابری در توزیع پزشک را رفع کنیم.

بسیاری از متخصصین و صاحب نظران در این حوزه معتقدند که کمبود پزشک و مقاومت در مقابل پذیرش بیشتر دانشجوی پزشکی در این سال ها موجب شده که ما در بسیاری از مناطق کشور دچار کمبود پزشک باشیم، برخی نیز بر این دیدگاه تاکید دارند که تبعیض در دسترسی به امکانات شهری موجب شده پزشکان ما به زندگی و انجام فعالیت پزشکی در مناطق محروم تمایل نداشته باشند و همین امر موجب شده با ازدحام پزشک در شهرهای بزرگ و کمبود پزشک در شهرستان ها مواجه شویم،برخی نیز معتقدند در کنار این مشکلات نیز باید توجه کنیم که کشور ما به لحاظ جمعیتی در حال حرکت به سمت جمعیت میان سال بوده و این مهم می طلبد در یک یا دو دهه آینده تعداد کافی پزشک در کشور را دارا باشیم؛ به هر شکل مقاومت از پذیرش بیشتر دانشجوی پزشکی و مهاجرات پرستاران و پزشکان به کشورهای اروپایی و عربی می تواند در آینده‌ای نه چندان دور ما را با بحران بهداشت و درمان روبرو کند.

برای بررسی دقیق تر این موضوع با نمایندگان مناطق مختلف کشور در مجلس شورای اسلامی گفت و گو شد، تا میزان گستردگی بحران کمبود پزشک در شهرهای مختلف کشور را به خوبی بررسی کند.

حجت‌الاسلام جواد نیک‌بین نماینده مردم کاشمر در مجلس درباره مشکلات کمبود پزشکی در حوزه انتخابیه خود گفت: در منطقه ترشیز کهن در شهرستانی مانند کوه‌سرخ دچار کمبود متخصص هستیم و این شهرستان حتی یک متخصص هم ندارد، در دو شهرستان دیگر بردسکن و خلیل آباد منطقه دچار کمبود جدی متخصص هستیم، در کاشمر هم در برخی رشته ها متخصص داریم ولی کمبود احساس می‌شود؛ بنابراین لازم است وزارت بهداشت به تامین پزشک متخصص مورد نیاز کمک کند.

حجت‌الاسلام مجید نصیرایی نماینده مردم فردوس، طبس، سرایان و بشرویه در مجلس درخصوص کمبود پزشک در مناطق کم‌ برخوردار گفت: متاسفانه به دلیل سیاست های غلط دولت‌های غرب زده که دارای افکار و گرایش های نزدیک به غرب بوده و تفکر لیبرالی را دنبال می‌کردند متاسفانه توجه به نقاط محروم در این سال ها بسیار کمرنگ بوده است، به گونه ای که اکنون در حوزه بهداشت و درمان شاهد یک فاصله عمیق میان برخی مناطق برخوردار و حوزه انتخابیه اینجانب هستیم. در حوزه انتخابیه بنده، مردم برای مراجعه به پزشک متخصص و یا دریافت خدمات پزشکی عادی برای مثال سی‌تی‌اسکن باید صدها کیلومتر مسیر را طی کنند. تعدادی از پزشکان طرحی هم که در منطقه حضور دارند حق انتخاب ندارند و مجبور به فعالیت در منطقه هستند، البته از این عزیزان و از همه عزیزان جامعه پزشکی به دلیل خدماتی که به مردم ارائه می‌کنند، تشکر می‌کنیم.

محمدرضا احمدی نماینده مردم رشت در مجلس درباره مشکلات کمبود پزشکی در حوزه انتخابیه خود گفت: در حوزه انتخابیه تا دلتان بخواهد مشکل کمبود متخصص داریم، وقتی مردم در این مطب های پزشکی چندین ساعت معطل می‌مانند؛ یعنی مشکل متخصص و مشکل پزشک داریم، زمان و وقت مردم برای ما بسیار ارزمشند است، اگر مشکل کمبود پزشک رفع شود مردم دیگر فقط مجبور نیستند به یک پزشک مراجعه کنند و در مطب های پزشکی ازدحام را شاهد باشیم. رفع مشکل کمبود پزشک باعث می‌شود مردم راحت تر به پزشک دسترسی داشته باشند.

قاسم ساعدی نماینده مردم دشت آزادگان و هویزه در مجلس با اشاره به وضعیت تامین پزشک و تجهیزات پزشکی در حوزه انتخابیه خود، بیان کرد: ما از کمبود نیروی انسانی و پزشک متخصص در منطقه رنج می بریم. متاسفانه به جز تخصص زنان در سایر تخصص ها نظیر چشم پزشکی، گوش و حلق و بینی، اعصاب و روان، کلیه و مجاری ادراری و قلب با کمبود شدید پزشک متخصص مواجه هستیم. از این بابت بیماران از بستان، هویزه و سوسنگرد باید مسافت زیادی را برای یک معاینه طی کرده و به مرکز استان مراجعه کنند.

کمال حسین پور نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس با اشاره به وضعیت تامین تجهیزات پزشکی و پزشک متخصص در حوزه انتخابیه خود، بیان کرد: در حوزه انتخابیه بنده و اکثر شهرهای محروم و واقع در نوار مرزی وضعیت حضور پزشک متخصص چندان مناسب نیست. امروز در شهرستان سردشت تنها یک رادیولوژیست داریم که هم در بیمارستان کار می کند و هم بیرون کار می کند. یک خانم باردار برای انجام سونوگرافی باید حدود دو ماه در نوبت باشد.

حجت الاسلام احمد حسین فلاحی نماینده مردم همدان درمجلس با اشاره به مشکل کمبود پزشک در حوزه انتخابیه خود عنوان کرد: مشکل کمبود پزشک در حوزه انتخابیه فراوان است، برای مثال در خصوص بیماران سرطانی با توجه به اینکه از غرب کشور هم به حوزه انتخابیه ما مراجعه می کنند متخصص آنکولوژی خیلی کم داریم، یک متخصص آنکولوژی داشتیم که وزارتخانه وی را به تهران منتقل کرده است و متاسفانه در این حوزه دچار مشکل هستیم.

محمد علیپور نماینده مردم ماکو در مجلس با اشاره به مشکل کمبود پزشک در حوزه انتخابیه‌اش عنوان کرد: در شهرهای حوزه انتخابیه اینجانب که شهرهای مرزی و شهرهای کوچکی هم هستند، در بسیاری از رشته های تخصصی پزشکی به غیر از چندین رشته مانند تخصص داخلی دچار کمبود و دچار مشکل هستیم؛در حالت کلی در شهرستان های کوچک در حوزه رشته های تخصصی پزشکی کمبود داریم و رفع این مشکل هم نیازمند اقدامات لازم متناسب با خود می باشد، معتقدم باید شرایطی فراهم شود که متخصصین حوزه های مورد نیاز پزشکی در شهرستان ها مستقر باشند، برای مثال ما در حوزه انتخابیه در ۴ شهرستان بیمارستان داریم و می طلبد تخصص های مورد نیاز در این بیمارستان ها حضور داشته باشند و به فعالیت بپردازند.

اگرچه شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۸۵۱ مورخ ۲۳ آذر ۱۴۰۰ به ریاست رییس جمهور و به اتفاق آرا ماده‌ واحده «افزایش ظرفیت سرانه پزشک در مقطع عمومی و تخصص» را مصوب کرد، اما باید توجه کنیم که این تصمیم درجهت افزایش ظرفیت پزشک صرفا نباید در حد یک تصمیم تقنینی باقی بماند و باید در جهت رفع جدی مشکلات مربوط به کمبود در این حوزه اراده اجرایی دولتمردان را نیز به همراه داشته باشد، در نظر گرفتن تمهیدات جدی برای رفع کمبود پزشک می تواند در مسیر کاهش تبعیضات اجتماعی نیز ثمرات حائز اهمیتی را به دنبال داشته باشد؛ از سوی دیگر با توجه جدی به این مهم می‌توانیم در آینده ای نزدیک ضمن تامین کامل نیازهای درمانی کشور به فکر توسعه و گسترش حوزه توریسم درمانی و ارزآوری از این مسیر نیز باشیم.