عدم رأی مجلس به وزیر پیشنهادی کار چه پیامی داشت؟ آیا پیام اختلاف بین دو قوه را مخابره کرد یا تاکتیک نمایندگان برای جدا کردن خط و ربط خود از دولت رئیسی و راضی نگه داشتن مردم حوزه انتخابیه‌شان است؟

نگرش امروز – با گذشت بیش از یک سال از فعالیت دولت رئیسی، که با حمایت قاطع اصول‌گرایان، خاصه مجلسی‌ها بر سر کار آمد، انتقادات از گوشه و کنار اردوگاه اصولگرایی بلند شده است.

بسیاری از نمایندگان و سیاسیون بر این باورند که عملکرد دولت تا اینجای کار چندان موفق نبوده و شعارهای انقلابی دولت در حد حرف باقیمانده است.

اگرچه نمایندگان در ابتدای کار به ۱۸ وزیر از ۱۹ وزیر پیشنهادی رئیسی رأی اعتماد دادند اما عملکرد یک ساله بازار نارضایتی از دولتمردان را داغ کرده است. آنقدر که حتی برخی تندروهای حامی دولت نیز لب به انتقاد بگشایند، آنچنان که در یک مورد مجتبی ذوالنور نماینده مردم قم در انتقادی تند از عملکرد رئیسی گفت:  «دولت رئیسی مانند کسی است که روی تردمیل می‌دود و مسافتی طی نمی‌شود؛ امروز نقطه (الف) و (ب) شما کجاست که ارزیابی کنیم پیشرفتی در امور اتفاق افتاده یا خیر؟»

وزرا زیر تیغ استیضاح

چینش دولت بازنگری شود

انتقاد اصولگرایان بخصوص نمایندگان مجلس به عملکرد دولت آنقدر بالا گرفت که در کمتر از یک سال وزیر کار و رفاه اجتماعی، تن به استعفا داد و تعدادی دیگر از وزرای دولت سیزدهم نیز زیر تیغ استیضاح مجلس قرار دارند.

اما انتقاد‌ها منحصر به نمایندگان مجلس نیست. روند تحولات در یک سال گذشته به گونه‌ای طی شده است که برخی از چهره‌های اصولگرا تلویحا از ضرورت بازنگری در ترکیب و چینش دولت رئیسی سخت می‌گویند.

قالیباف وارد میدان شد

حتی قالیباف هم که تمام تلاش خود را برای پنهان کردن اختلاف دو قوه می‌کرد مدتی است که  کنایه را کنار گذاشته و صریح به نوع حکمرانی و مدیریت اجرایی کشور نقدهایی وارد می‌کند.

اوج اختلافات دو قوه را می‌توان در ماجرای وزیر پیشنهادی کار دید که با وجود حساسیت دولت در انتخاب سریعتر وزیر کار، مجلسی‌ها تن به خواسته رئیس جمور ندادند و زاهدی وفا مجوز وزیر شدن را از نمایندگان نگرفت.

پرونده استیضاح‌ها باز شد

گرچه طی یک سال اخیر بارها و بارها طرح‌های استیضاح وزرا به جریان افتاده است اما تا اینجای کار با لابی یا مصلحت اندیشی به مرحله اجرا نرسیده است.

این روزها اما باردیگر زمزمه استیضاح برخی وزرا چون وزیر راه و کشاورزی بالا گرفته است. پرونده استیضاح وزیر صمت نیز همچنان باز است و مجلسی‌ها از نتیجه مهلتی که به وزیر داده‌اند راضی به نظر نمی‌رسند.

رمزگشایی از اختلاف دولت و مجلس

برخی روایت‌ها حکایت از آن دارد که جدا از عملکرد نقد برانگیز دولت رئیسی، بی‌توجهی دولتمردان به نمایندگان مجلس فضا را بین دو قوه سنگین کرده است و عزم نمایندگان را برای کنار گذاشتن مماشات و مصلحت با دولتی‌ها بیشتر کرده است.

نمونه این بی‌توجهی در پرونده برجام مشهود بود و در روزهایی که مذاکرات در جریان بود نمایندگان بارها و بارها خواستار آن شدند که مجلس در جریان روند مذاکرات قرار گیرد مانند آنچه از تیم مذاکره کننده دولت روحانی می‌خواستند اما پاسخی که از سوی دولت رئیسی دیدند چیزی جز سکوت و بی‌تفاوتی به این خواسته نبود.

جبار کوچکی‌نژاد، نماینده رشت در اینباره گفته بود؛  «مجلس هنوز متن پیشنهادی توافق را ندیده است. دولت قانونا باید متن را به مجلس می‌آورد و ما می‌دیدیم که پیشنهاد اروپایی‌ها چیست.» بی‌توجهی دولت به مجلس درحالی بود که در یک سال پایانی دولت روحانی، نمایندگان بارها ظریف را به مجلس کشاندند تا در صحن علنی درباره روند مذاکرات شفاف‌سازی کند و دو بار هم به او، به خاطر مسائلی مثل تلاش برای مذاکره با آمریکا، کارت زرد دادند.

در ماجرای وزارت کار این اختلاف عیانتر شد. عبدالملکی وزیری که حضورش در وزارت کار بسیار پرحاشیه شده بود و در لیست استیضاح کنندگان بود در نهایت خود تن به کناره گیری داد تا زاهدی وفا سرپرست این وزارتخانه شود. زاهدی وفا هم در مدت سرپرستی‌اشرابطه‌ای مناسب با نمایندگان برقرار نکرد تا این بی‌تفاوتی در روز رای اعتماد برایش دردسرساز شد و تنها با یک رای کمتر از رسیدن به کرسی وزارت جا بماند.

برخی تحلیلگران معتقدند رأی منفی داده شده به زاهدی وفا ناشی از دلخوری و ناراحتی نمایندگان از دولتی‌ها و عملکرد دولت دارد.

از سوی دیگر انتخابات ۱۴۰۲ نیز نزدیک است و می‌تواند عاملی دیگر در نوع روابط دو قوه باشد. نمایندگان فعلی در ماه‌های باقیمانده تا انتخابات باید تمام تلاش خود را به کار گیرند تا مردم حوزه انتخابیه خود را راضی نگه دارند و کاری نکنند که عملکرد دولت به پای حمایت‌های آن‌ها نوشته شود.

از همین روست که برخی پیش‌بینی می‌کنند اختلاف در بین دو قوه طی ماه‌های پیش رو شدت بیشتری بگیرد و بعید به نظر نمی‌رسد استیضاح برخی وزرا به سرانجام رسیده باشد و از قطار پاستور پیاده شوند.